EKONOMİ
Giriş Tarihi : 26-03-2021 03:04   Güncelleme : 02-04-2021 03:18

Esnaf Sanatkarın Salgın Kabusu Ve Beklentileri

Son bir yıl içerisinde yaşanan Covid 19 virüsü nedeniyle zor günler yaşayan küçük esnaf, ayakta kalmak için Esnaf ve Kefalet Kredi Kooperatiflerine başvuruyor. Hükümetin esnafın kredi ödemesinde süreyi uzatmasından sonra başvuru dosyalarında yoğunluk yaşanıyor.

Esnaf Sanatkarın Salgın Kabusu Ve Beklentileri

 

2011 yılında kurulduktan sonra bölgenin en çok kredi başvurusu alarak esnafa ödeme yapan kurumun başında olan Yeni Adıyaman Esnaf ve Kefalet kredi Kooperatifi Başkanı Mustafa Salman, pandemi sürecindeki esnafın durumu hakkında açıklamada bulunarak gazetemize röportaj verdi.

11 yılın sonunda esnafa verdikleri kredi oranın 300 milyon TL’yi bulduğunu söyleyen Başkan Mustafa Salman, pandemi sürecinin yaşandığı ilk andan itibaren esnafın yoğun olarak kredilere başvurduğunu belirtti.

Esnaf tarafından kendilerine bildiren sorunları da hatırlatan Mustafa Salman, röportajında esnafın beklentilerine dikkat çekti.

Ve işte Mustafa Salman’la yaptığımız röportajın detayları.

Pandemi sürecinde zor günler geçiren esnafın son durumu nedir?

İlk önce Çin’de görülen virüsün dünya geneline yayılacağını hiç kimse düşünmemişti. Çin’de ortaya çıkan virüs daha sonraki süreçlerde dünya geneline yayıldı. Geriye dönerek bakarsak virüsün yayılma süreci 1 yılı buldu. Esnaf dünyası virüsün bu kadar geniş alanlara yayılacağı düşünmüyordu. Pandemi sürecinin bu kadar uzun süreceğini bizlerde düşünmüyorduk. Şuanda kafeteryalar, lokantalar, çay ocakları zor günler geçiyor. Alışveriş merkezlerindeki esnaflarda aynı şekilde virüsten çok etkilendiler. Koronavirüsten en çok etkilen esnaf gruplarından biri de küçük esnaftır. Küçük esnaf son 1 yıldır çok zor günler geçiriyor. Hükümetin ülke genelinde almış olduğu kararlar doğrultusunda kira ve destek yardımları oldu. Bu konuda hükümet bir atılım yaptı. Önümüzdeki süreçte Çin aşısının herkese yapılmasından sonra hayatın normale dönmesini bekliyoruz. Tekstil ve konfeksiyon sektörü, bakkal esnafı virüsün en çok etkilenen grupları arasında yer almaktadır. Hayatın durması nedeniyle bu sektörlerde iş yapan insanlarımız iş yapamaz duruma geldiler. Şuanda mağazalarda pek fazla alış veriş olduğu da yoktur. Sadece market esnafında işler düşmedi.

Yaygın marketlerin küçük esnafa zararı oldu mu?

Adıyaman genelinde yaygın marketlerin sayısında artış yaşanması küçük esnafın iflas etmesine neden oluyor. Bu yaygın marketler küçük esnafın önünde bir engeldir. Bu konuda esnafın mağduriyeti giderek artıyor. Adıyaman’da mahalle aralarına kadar yayılan bu yaygın marketler ne yazık ki bakkal esnafını bitirdi. Gelirinin tamamı il dışına giden bu yaygın marketlerin ilimiz ekonomisine hiçbir şekilde katkısı yoktur. Hatta yaş sebzeden tutun da satılan bütün ürünler il dışından gelmektedir. Ancak serbest piyasadan dolayı konuda resmi olarak bir şey yapılmıyor.

Ay sonunu getiremeyen esnafın temel sorunları nelerdir?

Pandemi nedeniyle ay sonunu getiremeyen küçük esnaf çek konusunda sıkıntı yaşıyor. İş yapamayan esnafın ödemeleri konusunda yaşadıkları sorunların biran önce son bulmasını temenni ediyoruz. Aşı işlemlerinin yaygınlaşmasından sonra inşallah hayat normale döner. Yoksa küçük esnafın sorunları giderek artar. Pandemi sürecinde lokantacılar, kafeterya işletmecileri, kahveciler, çay ocakları sahipleri, konfeksiyon işini yapan esnaflar çok mağdur oldular. Bu zor şartta insanlarımız giyime değil de gıda sektöründen alışveriş yapıyorlar. Bizim esnafa vermiş olduğumuz krediler sayesinde esnaf ay sonunu getiriyor. Eğer vermiş olduğumuz krediler olmamış olsa kesinlikle küçük esnaf ayakta kalamaz.

Geçmiş dönemlerde faiz oranı 4.5 iken, şuanda 8.5’a çıktı. Bankaların faiz oranına rağmen yine de bizlerin esnafa verdiği kredi faiz oranı daha düşüktür. Hükümet bu konuda esnafa destek veriyor. Temennimiz Haziran ayında kredi faiz oranının düşmesidir. Beklentimiz esnafa verdiğimiz kredilerde faiz oranlarının yüzde 4.5 ila 5 oranında olmasıdır.

Peki esnaf pandemi konusunda neler düşünüyor?

Pandemi süreciyle birlikte yaşanan ekonomik sıkıntılar konusunda esnafımız her şeyin bilincinde. Çünkü bu virüs olayı dünya genelinde yaşanan bir durumdur. Her ne kadar da esnafımız maddi sıkıntılar yaşasa bile bu sürecin bir şekilde son bulacağını düşünüyor. Bütün dünyayı etkileyen bu zor sürece rağmen devletimiz esnafımıza ve halkımıza yönelik olarak önemli adımlar atıyor. Mayıs ayının sonu gibi faiz oranlarında bir düşüş bekliyoruz. Bu zor süreçte esnafımızın yanında olduğumuzu söyleyerek bizlere başvuran bütün esnafımızın kredi başvurularını birkaç gün içinde sonuçlandırıyoruz. Bir yıldan bu yana birçok esnafımız zor günler geçirdi. İlk zamanlarda berber esnafı da çok mağdur oldu. Ekonomi Türkiye’nin bütün illeriyle bağlantılıdır. Geçmiş yıllardaki gibi koalisyon hükümeti bu dönemde olmuş olsaydı devletin ayakta kalması mümkün değildi. Bugün ise koronavirüs tedbirleri kapsamında hükümet çok önemli adımlar atıyor. Güçlü bir hükümet var olduğu için çalışmalar aralıksız bir şekilde devam ediyor. Bazı eksiklikler olsa bile bu zor süreçte hükümete destek olmamız gerekir. Önümüzdeki süreçte vakaların azalmasıyla hayatın normale döneceğini düşünüyorum. İşte o zaman çarşı merkezinde alışverişler yapılacak, hayatın seyri eski haline dönecektir.

Adıyaman’da küçük esnaf dışında hangi esnaf grupları virüsten etkilendi?

Covid 19 virüsünün yayılmasıyla birlikte düğün salonları kapanmak zorunda kaldı. Büyük yatırımların bağlandığı düğün salonlarının aylarca kapalı olması işyeri sahiplerinin zarar etmesine neden oldu. Adıyaman ilinde önemli bir yere sahip olan düğün salonları ne yazık ki virüs nedeniyle uzun zaman kapalı kalmak zorunda kaldılar. Bunun sebebi ilimizde virüs vakalarında sürekli olarak artış yaşanmasıydı. Umut ediyoruz ki, bu süreç bir şekilde son bulur ve hayat normale döner. Çünkü bir ilin ekonomisini ayakta tutanlar esnaflardır. Onların kapalı olmasıyla birlikte birçok çalışanda mağdur olacaktır. Çünkü bir esnafın yanında veya işletmede birçok çalışan bulunmaktadır. Ancak bu süreçte ayakta kalma savaşı veren bu esnaflarımız kredilerle ayakta kalabilmektedirler.

Önümüzdeki dönem için beklentileriniz nelerdir?

Adıyaman aynı zamanda bir turizm kenti. Yıllar önce ilimize kafileler halinde turistler gelirdi. Hatta bu turistleri çarşı merkezinde küçük esnaftan alışveriş yaparken görmekte mümkündü. Fakat son 1 yıl içerisinde ilimize gelen turist sayısı neredeyse yok gibi. Bunun sebebi tabii ki virüs olayının bütün dünya genelinde cereyan etmesidir. Hayatın normale dönmesiyle birlikte yeniden turizm alanında da canlılığın olacağını düşünüyoruz. Çünkü ilimizde hem inanç turizmi hem de kültürel turizm alanları bulunmakta. İlimizi ziyaret edecek olan yerli ve yabancı turistler ilimizin ekonomisine de katkı sağlayacaktır.

Pandemi süreciyle birlikte kredi başvurusu konusunda yoğunluk yaşanıyor mu?

Günde 15 ila 20 arasında esnafımız kredi konusunda başvuruda bulunuyor. Esnafın kredi başvurusu anında gerekli olan şartları kendilerine söylüyoruz. Amacımız esnaflarımıza yardımcı olmaktır. Netice itibariyle devletimizin parasını kredi olarak esnafımıza vermekteyiz.  Bu para hepimizin parasıdır. Kredi başvurusunda kefil, ipotek gibi durumlar söz konusu. Esnafa verilen en yüksek kredi oranı 225 bin TL’dir. En yüksek rakamı talep eden bir esnafımızın belirlenen şartları yerine getirmesi gerekir. Esnafımızın belirlenen şartları yerine getirmesi halinde kısa süre içerisinde başvurusu sonuçlanır. Bu süre en geç 7 günle sınırlıdır. Bir esnafın başvurusundan hemen sonra 3 gün içinde dosyasını hazırlayarak bankaya yolluyoruz. 2 içinde bankada dosyanın sonuçlanması halinde esnafımız 1 hafta içerisinde parasını alıyor. Bizler 11 yıldır esnafımıza hizmet vermekteyiz. 2020 yılı içerisinde esnafımıza 68 milyon TL’ye yakın bir para vermişiz. Bölgemizde en çok esnafa kredi sağlayarak ödeme yapan il bizim ilimizdir. Bu rakam bizim kredi kooperatifine aittir. Açıkladım bu rakamı verilere göre sizlerle paylaşmaktayım. 11 yıl içerisinde esnafa verdiğimiz kredinin tutarı 152 milyon TL’dir. Geri dönüşlerle birlikte bu rakam 300 milyon TL’yi bulmaktadır. Geçen yıllarda Elazığ ve Malatya illerinde yaşanan deprem sonrası devlet esnafa faizsiz kredi verdi. Bu rakam her esnaf için 50 bin TL’ydi.  Malatya ve Elazığ ilinde esnafa verilen kredilere faizsiz verilen kredilerin toplamı ekleniliyor. Hesaplama yapılacak olunursa faizsiz olarak verilen kredi devlet tarafından verildiği için Elazığ ve Malatya illerinin rakamları bile bizim verdiğimiz kredi oranından düşüktür.

Röportajımıza son verirken son olarak esnaflara ne gibi bir mesajınız olabilir?

İçinde bulunduğumuz bu zor günlerin bir şekilde son bulacağını ümit ediyoruz. Bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde ve ilimizde esnaf zor günler geçiyor. Ancak bu zor günlerin bir şekilde son bulmasıyla esnafımız yine eski günlerine dönecektir. Kredi konusunda şartları uyan bütün esnaflarımız kurumumuza başvuru da bulunabilirler. Ancak esnafımızda kredi çekerken bu kredinin bir şekilde ödeneceğini düşünmelidir. Yoksa zor bir durumla karşılaşabilirler. Bizler bu sebeple kredi başvurusunda bulunacak olan esnafımız kurumumuza başvurduğunda bütün detayları kendilerine aktarmaktayız. Allah devletimizin eksikliğini vermesin, hükümetimize zeval vermesin. Aydınlık günler bizleri bekliyor. Pandemi süreci nedeniyle esnafın kredi borçlarının ödenmesi konusunda bir ertelenme söz konusu oldu. 2. kredi ertelenme müjdesi Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklandı. Bu açıklama sonrasında hem kobilerin hem de esnaf kefaretlerin kredileri 6 ay ertelenmiş oldu.

Röportaj: Ömer Karakuş