Biz onu yarattığı güzel romanlarıyla tanıdık. Son olarak da Adıyaman’ın milyonlarca yıl öncesine ait bilgilerden haberdar eden bir kitabı bizlere tanıtırken tanıyoruz. Adıyaman severlere ve bilim insanına çok önemli bir başvuru kaynağı olacak değer bir eser. Milyonlarca yıl ifadesi kafanızı kurcalamasın, zira eser coğrafyamızda milyonlarca yıla atıfta bulunularak ilk canlı fosillerin coğrafyamızda bulunduğundan bahsediliyor.
Sırrı Özbek ve Fatih Yıldız birlikte çok büyük emekler vererek, konu edilen her mekânı bizzat görerek, yöre insanından bilgi alarak, o yer ile ilgili efsane ve hikâyeleri dinleyerek, konunun özüne inerek, konuyu anlaşılır olmayı amaçladıkları anlaşılıyor.
Coğrafyamızın çok eski çağlardan günümüze kadar gördüğü birçok kıyım, ölüm, açlık, hastalık ve zulümden ayrı olarak, sanatsal, inançsal temelli medeniyetlerin de tahminlerimizden daha ileri bir düzeyde geliştiğini görmekteyiz. Coğrafyamızın tabiat güzelliğini, insan ve doğanın birleştiğini çok güzel fotoğraflarıyla bize tanıtmaya çalışmaktadırlar. Anadolu ve Mezopotamya’nın en eski kavmi Luwileri, bu halkların kültür ve dillerini, bu halkların hayatımızdaki yerini, Luwilerden sonra en yerleşik bir halk olarak Hurilerin günümüze kadar gelen sözcüklerini, yer, dağ, ova, dere, su yolarının Luwi ve Huri dillerindeki isimlerinin hayatımızdaki yerlerini bu eserde tanıyoruz.
İnsanlarımızın yaşamını doğa ile nasıl uyumlu kıldığını, coğrafyamızda 234 yıl bağımsız bir devlet olarak iki büyük imparatorluk arasında güçlü diplomasileri ile barış içinde halkını savaş belalarından koruyan Komagene’yi tanıyabiliriz. Bu eserde 42 bin yıl önce şehrimizin kuzeyinde Palanlı mağarası olarak bilinen mekanın ilk insanın yaşam alanı olduğunu bu vesile ile bir daha bileceğiz. İki bin yıl önce Komagene devleti tarafından yaratılıp, bugün insanlarımızın istifade ettiği ve dünyaca tanınan devasa eserleri yakından tanıyacağız.
Sırrı Özbek ve Fatih Yıldız’ın birlikte hazırladıkları 296 sayfadan oluşan bu çalışma bir Adıyaman envanteri özelliği taşımaktadır. İlimizin en ücra köşesini didik didik arayarak, bizlerin henüz adını bilmediğimiz yerleri bu eserde tanıyacağız. Bu arkadaşların çok önemli bir iş yaptıklarını düşünüyorum. Coğrafyamızda bin yıllar içinde farklı inançların bu coğrafyada hayat bulduğunu, zaman içinde dünyada kabul gördüğünü bu eserde görebilirsiniz. Mesela bölgemizin en eski inancı Mîtra inancını kaç kişimiz bilir? Mitra’nın Antepli olduğunu, halen “Dolik Baba” adı ile anılan 0mekânın Mitra inancının temelleri üzerinden günümüze geldiği ifade edilmektedir. Bu inancın Ortadoğu, Orta Asya ve Hindistan’da etkili olduğunu, sınırlarımızı aşarak Avrupa’ya kadar etkisini gösterdiğini, Roma köleleri arasında büyük itibar gördüğü, zamanla Roma devletinin resmi din olmaya kadar etkili olduğunu kaç kişimiz biliriz? Mitra inancının birçok ritüelinin Hristiyanlık inancında da halen yaşandığını biliyoruz.
Yazarlar Adıyaman coğrafyasında milyonlarca yıl öncesinin izlerini irdeleyerek, süreç içinde yaşanmışlıkları, peş peşe gelen farklı medeniyetleri fotoğraflayarak, alt yazıları ile bize tanıtan çok önemli bir eseri “Sırları Taşlarında Saklı Şehir ADIYAMAN” adı ile yayın hayatına armağan ettiler. Bu eserin Adıyaman’ı yakından tanımak isteyenler için, hem de bilim insanı için bir kaynak olduğu kanaatindeyim. Sayın A. Sırrı Özbek’e ve M. Fatih Yıldız’a böyle önemli bir eseri bize kazandırdıkları için, bir Adıyamanlı olarak teşekkür ediyorum.
mehmetsemsur@gmail.com