Komagene Kralı Mitrades dönemindeki kimi gelişmeleri hikâyelerimize konu yapıyoruz. Bu hikâyemizde demir, altın, gümüş cevherlerinden ve Mitra’nın heykelinden bahsedeceğiz.
Komagene ülkesi, büyük bir su üzerinde kurulan köprü gibi. Fırat Nehri kutsal. Fırat Nehri, Komagene ülkesinin doğu ve güneyini devasa bir hendek gibi korumaya almış. Komagene Devleti, iki devasa imparatorluk arasında yer alır. Roma İmparatorluğu batısında, doğusunda Parti İmparatorluğu, Komagene ülkesi zorlu bir yerde yer alır. Kutsal Fırat, hakikatli, fedakâr bir anne gibi Komagene’yi kucaklamış. Komagene; demir, altın, gümüş cevherleri konusunda zengin bir ülke. Demir, milattan en az yedi bin yıl öncesine gider. Komagene ülkesi, kendini dış saldırılara karşı korumak için demirden kılıç, kalkan, hançer, mızrak üretmiş. İki tekerlekli savaş arabası demirden yapılır. Demir, Komagene’yi Akdeniz’den ayıran Toros Dağları’ndan elde edilirdi.
Tarihin babası Strabon, Komagene Kraliyeti döneminde yaşamış. Strabon, bu dağlara Kurd Dağları adını vermiş. Bugün Toros Dağları olarak bildiğimiz “Toros” adını “Boğa”dan (ganêr) alır. Demir kıymetli bir cevherdir, Fırat Nehri önemlidir; kimse “Fırat demirden, demir Fırat’tan daha önemlidir.” demesin. Demir işlemesi, Komagene Dilok yerleşim yerinde (Antep) toplanmıştır. Dilok, bugünkü Gaziantep’in tarihi adı. Demir haddehaneleri eski Kâhta Kalesi’nin dibinde de kurulmuş. Bugün bile bu haddehanenin izi var. Jüpiter kültünün merkezi Dilok (Antep)’tır. Antep’te Dilok Baba adı ile anılan kutsal bir mekân var. Bugün bile gençlerin evliliklerine razı olmayan anne ve babaları razı olsun diye Dilok Baba mekânını ziyaret edip dua eder, niyazda bulunurlar. Dilok Baba olarak bildiğimiz mekân, demirin işlenerek şekil verildiği yerdir. Burada kılıç, hançer, mızrak, kalkan yapılmış. Dilok Baba’daki demir kültü milattan yedi bin yıl öncesine gider. Allah’ın elçi olarak belirtilen Mitra’nın boğa üzerindeki altın heykeli Dilok Baba’da yapılmış. Mitra’nın altın heykeli, boğa üzerinde bir elinde yıldırımı temsil eden ışıklı çubuk, diğer elinde iki üçlü balta ile temsil edilmiş. Yıldırım korkuyu, boğa verimliliği, boğa sesi ise gök gürültüsünü temsil eder.
Bugün Antep Müzesinde Jüpiter heykeli yer alır. Hikâyemize eklediğimiz Mitra’nın boğa üzerindeki heykeli, Avusturya’nın Url Mauer Deresi kenarında bulunmuştur. Mitra’nın boğa üzerindeki heykeli, Viyana Müzesinde koruma altına alınmıştır. Sorulabilir; neden Mitra heykeli Avusturya toprağında bulundu diye akla gelebilir. Çünkü Mitra inancı Avrupa içlerine kadar etkisini göstermiştir.
Hikâyelerimize devam edeceğiz.
