Günümüzde kanser tedavisinde kullanılan immünoterapi ilaçları, kemoterapi ilaçları ve akıllı ilaçların maliyeti hastalara oldukça pahalıya mal olmakta ve birçok hasta tarafından kendi imkanlarıyla temini sağlanmaya çalışılmaktadır. Özellikle Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme listesinde yer almayan ilaçlar konusunda hastalar karamsarlığa bürünmektedir ve kanser tedavisi gören hastaların ve yakınlarının yaşadığı yıpratıcı sürece bu gibi mali sorunların da eklenmesiyle sürecin maddi manevi etkileri katlanmaktadır.
Keytruda, Opdivo, Tecentriq, Zejula ve benzeri gibi akıllı ilaçlar için ortalama fiyatlar 10 bin ile 100 bin arasında değişkenlik gösterirken bir kürünün maliyeti bile bu denli yüksekken yıllık olarak hesaplama yapıldığında tutar kişiyi ciddi bir finansal ve psikolojik yükün altına sokabilecektir. Hastalar bütçelerini zorlayarak söz konusu ilaç ücretlerini ceplerinden ödemek zorunda kalırken, aslında bu ilaçların bedelini devletin ödemekle yükümlü olduğunu ve hayati önem taşıyan bu ilaçların bedelinin hukuki yolla devletten geri alabileceğini bilmemektedir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 63 vd maddeleri gereğince, Kurum; hastalık sigortası kapsamındaki sigortalıya sağlık yardımı sağlamakla yükümlüdür. Yapılacak sağlık yardımları, tedavi süresince gerekli ilaçların sağlanması hallerini de kapsar ve sağlık yardımları sigortalının iyileşmesine kadar devam eder. Bu kapsamda öncelikle hastaların izlemesi gereken yolun başında tanıyı koyan uzman hekimden belli başlı belgelerin temini gerekmektedir.
Hastalığın tespitini, ilacın hayati önemde, alternatifsiz ve tedavi açısından zorunlu olduğu ile hangi aralıklarla kaç doz olarak kullanımının gerektiğini bildirir detaylı ilaç kullanım raporu, epikriz raporu, reçete ve Sağlık Bakanlığı Tıbbi Cihaz ve İlaç Kurumu’nun Onay Raporu gibi hastalığı teşhis eden belge ve dokümanlar alınmalıdır. Gerekli belge ve dokümanların toplanmasının ardından ilgili Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenen ilaç ücretlerinin kesintisiz iadesi ve ileride ödenecek ilaç bedellerinin kesintisiz finansmanının sağlanması konusunda bir başvuru yapılmalıdır.
Yapılan bu başvurular genellikle kurumca “SUT eki bedeli ödenecek ilaçlar listesinde yer almadığı” gerekçe gösterilerek reddedilmektedir. Bu noktada Türkiye Cumhuriyeti Anayasası madde 17 ve madde 56'da düzenlenen Yaşam Hakkı ve Sağlık Hakkı zedelenen kişi; dava için gerekli ön şart olan SGK başvurusunun reddi ile kişi memur ise İdare Mahkemesine yürütmenin durdurulması talepli, kişi işçi ise İş Mahkemelerine ihtiyati tedbir talepli iptal davası açma hakkına haiz olur.
Anayasa Mahkemesi ve Danıştay içtihatları özellikle kanser ilaçları söz konusu olduğunda hasta lehine gelişmiştir ve alınan emsal kararlarla SGK'nın ret kararları iptal edilerek süreç hasta lehine işletilebilmektedir. Ancak bu tür davalarda süreler çok kritiktir ve sürecin hızlı ilerlemesi hasta için hayati önem arz etmektedir, bu hassas sürecin sağlıklı yürütülebilmesi avukat desteği ile teknik ve hızlı işlem yapılabilmesine bağlıdır. Kanser hastalarınca akıllı ilaçların temini için yargı yoluna başvurulması ve ilaçların tedarik edilmesi hususlarında profesyonel hukuki desteği sağlamaktayım.
hasanakgun_1907@hotmail.com