6 Şubat depremleri, Adıyaman’ın belleğine silinmez izler bıraktı. Yıkılan binalar, kaybedilen canlar, yerle bir olan mahalleler… Fakat bir yara var ki hala kapanmadı: Depremzedelerin yaşadığı kira dramı. Depremin hemen ardından, şehrin en derin acılarını yaşayan insanlar bir anda yeni bir sıkıntıya, yeni bir enkaza daha gömüldü: Vicdansız kiraların enkazına.
Ev sahiplerinin bir kısmı, hepsi demiyorum ama önemli bir kısmı yaşanan afetin ardından adeta fırsatçılık yaparak kiraları fahiş şekilde artırdı. Oturulabilir ev bulmanın bile zor olduğu o günlerde kira fiyatları bir anda ikiye, üçe katlandı. Bazı ev sahipleri depremzedelere “piyasa bu, kira bu” diyerek kapıları kapattı; bazıları ise mevcut kiracılarını dahi çıkarmak için türlü yollar denedi.
Evi yıkılmış, eşyasını kaybetmiş, çocuğunun okulunu değiştirmek zorunda kalmış bir depremzede için bu durum sadece ekonomik bir yük değil; aynı zamanda bir haksızlık, bir vefasızlık, bir vicdan kırılmasıydı.
Tam da böyle bir ortamda Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum’un deprem bölgesindeki kiracılara da konut verilmesi yönünde attığı adım, sadece bir sosyal politika kararı değil; bir adalet mekanizmasının yeniden işletilmesi, bir yarayı kapatma çabasıdır.
Yıllardır afet konutları yalnızca ev sahiplerine verilirken, kiracıların böyle bir hakka sahip olması memleketin sosyal yaralarını görme, anlamlandırma ve çözme yönünde önemli bir bakış açısı değişikliğidir. Çünkü bu deprem sadece evleri değil, sosyal dengeyi de yıktı.
Ve bugün görüyoruz ki kiracıya da ev verilmesi çok önemli bir adımdır. Çünkü kiracılar da bu şehrin evlatlarıdır, bu toprağın insanlarıdır; afet olduğunda ev sahibinden daha hafif acı çekmezler. Depremin ardından Adıyaman’da yaşanan kira patlaması aslında ikinci bir felaket gibiydi.
Şehirde 3-4 bin liraya kiralanabilen evler bir anda 10-15 bin liralara çıktı. Bazı ev sahipleri depremzedelerin çaresizliğini gördü ve maalesef bunu bir kazanç kapısına çevirdi. Oysa her afette olduğu gibi bu depremde de sınanan ilk şey dayanışmaydı.
Bir kısım insan komşusunu enkazdan çıkarmak için göğsünü taşlara dayarken, bir kısmı da sosyal medyada “evim kiralık” diye paylaşırken fiyatını katlamaktan çekinmedi. İşte bu nedenle devletin attığı adım sadece ekonomik değil; aynı zamanda sosyal vicdana da uzatılmış bir el niteliğinde.
Adıyaman bugün hala yaralarını sarmaya çalışıyor. Yeni konutlar, yeni planlamalar, yeni yapı stoğu derken şehrin fiziki dönüşümü devam ediyor. Fakat sosyolojik dönüşüm, şehrin insan insana bağlanan damarları hala zayıf.
Evleri yıkılan, ailesinden kimini kaybeden depremzedeler bir de fahiş kira yükü ile ezilmemeliydi. Bugün deprem bölgesindeki kiracılara konut verilmesi çok önemli bir çalışmadır. Deprem, sadece fay hattında olmaz; insanın vicdanında da olur.
6 Şubat gecesinde yer sallandı, binalar yıkıldı. Ama ilerleyen zamanlarda bir başka sarsıntı daha yaşandı: Kira sarsıntısı. Bugün depremzedenin barınma sorununa çözüm üreten her adım, bu vicdan sarsıntısına verilen bir cevaptır.
Ve bizler biliyoruz ki Adıyaman, ancak dayanışmayla ayağa kalkacak. Yeni evler yapılacak, yeni hayatlar kurulacak…Fakat unutulmasın: Bu şehrin en büyük ihtiyacı vicdandır. Asgari ücretle geçimini sağlayan vatandaşlara devlet tarafından sunulan konut imkânı, sadece bir barınma desteği değil; aynı zamanda toplumun en kırılgan kesimlerine uzatılan güçlü bir dayanışma elidir.
Bu adım, hem sosyal devlet anlayışının bir gereği hem de insanların geleceğe daha umutla bakmasını sağlayan önemli bir yatırım olarak değerlendiriliyor. Devletin dar gelirli ailelerin yanında durması, ekonomik yüklerini hafifleterek huzurlu ve güvenli bir yaşam alanı oluşturmalarına büyük katkı sunuyor.
ceylaan222@hotmail.com
