Ekonomide azalan verimler yasası denilen bir yasa mevcuttur. Bu yasaya göre üretim sürecinde üretim faktörlerinden sadece birinin miktarı artarken diğer üretim faktörlerinin miktarları sabit kalırsa miktarı artan üretim faktörünün marjinal veriminde azalma meydana gelir.
“Daha açıklayıcı olsun” diye bir örnekle konuyu açalım. Varsayalım acıkan bir kişi yemeğinden aldığı bir lokma kendisine fayda sağlar. İkinci lokma yediği ilk lokmaya nispeten daha az fayda sağlar. Üçüncü lokma ikinci lokmadan daha az fayda sağlar. Bu kişinin açlığı aldığı her lokma sonucunda azalır ve kişinin doyduğu nokta optimum noktasıdır. Kişi bu doyma noktasından sonra yemeye devam ederse aldığı her lokma kendisine zarar vermeye başlayacaktır.
“İktisattaki bu yasayı örnek vermemizdeki sebep acaba insanın içinde bulunan birtakım duyguların artış ve azalışları bu yasaya göre oluyor mu? Olmuyor mu?” diye bakmak içindi. Mesela insanın kötülük yapma duygusu acaba bu yasanın işlediği gibi önce artıyor, optimum noktasına varıyor sonra yeniden azalıyor mu? Çevremize ve yaşadığımız dünyaya baktığımızda kötülüğün bir tepe noktasının olduğunu görmedim. Eğer bir tepe noktası olmuş olsaydı zamanla yapılan kötülüğün vermiş olduğu menfaate dayalı verimlilik gittikçe azalacaktı.
Ne yazık ki; dünyamızda kötülük hiçbir zaman azalmamış, tarihin her devrinde var olmuştur. Sanırım bu azalan verimler yasasını işlerken iktisadın asıl konusu olan insan ihtiyaçlarının sınırsız olduğunu gözden kaçırmışız. İktisat; sınırsız olan insan ihtiyaçlarını kıt kaynaklarla karşılama ilmi olarak tanımlanır. İnsan ihtiyaçlarının sınırsızlığı şöyle ki; insan aç iken karnını doyurmak ister, karnı doyarsa barınmak ister, güvende olmak ister, herkes tarafından takdir edilmek ister, bir vadi dolusu altını varsa ikinci bir vadi dolusu altını olmasını ister, isterde ister…
İnsandaki bu doyumsuzluk duygusu ihtiyaçlarını sınırsız yapar, bu sınırsız ihtiyaçların karşısında bulunan kaynaklar ise kıttır. İşte bu kıt kaynaklar doyumsuz insana yetmediği için kaynakların dağılımını hep kendine çekmek ister. Çekemeyince de kötülük yapar. Bu nedenle kötülüğün sürekli var olması insanın doyumsuz tarafı ile ilişkilendirilebilir…
fahrettinsahin022@gmail.com