Tuvaletler, insanın en temel ihtiyacını giderdiği yerdir. Her insan günde birkaç kez oraya gider, ihtiyacını giderir, temizlenir ve gündelik hayatına kaldığı yerden devam eder. Basit ve sıradan görünen bu eylem, aslında insanın ahlakının ve karakterinin en çıplak hâliyle ortaya çıktığı bir sınav alanıdır.
Çünkü kimse orada size bakmaz. Tuvalette insan, kimsenin görmediği bir andadır ve asıl karakter, görülmediğini sandığı anda ortaya çıkar. Tuvaletini temiz mi bırakıyor, yoksa öylece mi terk ediyor? Kendini temizliyor ama ardından mekânı kirli mi bırakıyor? Orayı yalnızca ihtiyacını giderdiği bir yer olarak mı kullanıyor, yoksa sigara molası odasına mı çeviriyor? Suyu, zamanı, temizliği israf ediyor mu?
Eli kirli bir insanın kalbi gerçekten temiz olabilir mi? Bu sorunun cevabı, aslında umuma açık tuvaletlerde saklıdır. Özellikle cami, okul, hastane ve kahvehane gibi ortak kullanım alanlarındaki tuvaletler, bir toplumun ahlak aynasıdır. Ayakta abdest bozarken çevresini kirletmeyi umursamayacak kadar dikkatsiz ve bunu bir ahlak meselesi olarak görmeyecek kadar bilinçsiz insanlar, ne yazık ki aramızda dolaşıyor. Onların kirlettiğini, çoğu zaman başkaları temizlemek zorunda kalıyor. Sonra da o eller bize toplum içinde uzanıyor; biz de bilmeden o eli tutuyor, sıkıyoruz.
"Birini gerçekten tanımak istiyorsanız, çıktığı tuvalete bakın" desek çok da yanılmış olmayız. Çünkü bir insanın orada bıraktığı iz, onun hakkında sözlerinden çok daha dürüst bir tanıklık sunar.
Bu yüzden temizlik eğitimi, küçük yaşta ve ciddiyetle verilmelidir. Evde, okulda hatta camide. Tuvalet nasıl kullanılır, sonrasında nasıl temizlenir, eller nasıl yıkanır, mekân bir sonraki kişiye nasıl bırakılır, bunlar öğretilmeli. Zira Peygamberimizin buyurduğu gibi, temizlik imanın yarısıdır. Ve temizlik yalnızca dinî bir emir değil, aynı zamanda medeniyetin ve gelişmişliğin en somut göstergelerinden biridir.
Temiz insan temiz toplumu, temiz toplum ise temiz bir medeniyeti inşa eder. Temiz bir toplumda yetişen çocuk da temiz olur. Şimdi bir an durup kendi ellerimize bakalım: Ellerimiz temiz mi?
Temiz ellere ve temiz gönüllere selam olsun.
saitali_02@hotmail.com
